استانداردهای حسابداری ایران چی هستن؟ چه کاربردی دارن؟ چطور باید بکار گرفته بشن؟ و…
استانداردهای حسابداری ایران، مجموعهای از اصول، دستور العمل، رویه (روش عمل و یا نحوه عمل)، قوانین و دستورالعملهای تخصصی هستن که نحوه ثبت، اندازهگیری، شناسایی و گزارش رویدادهای مالی رو برای تمامی واحدهای تجاری مشخص میکنن. این استانداردها توسط سازمان حسابرسی تدوین و بهروزرسانی میشن تا صورتهای مالی شرکتها با شفافیت، یکنواختی، قابلیت مقایسه و قابلیت اتکا تهیه بشن.
به زبان ساده، اگر حسابداری را یه«زبان مشترک مالی» بدونیم، استانداردهای حسابداری همون دستور زبان توی این حوزه هستن؛ قوانینی که باعث میشن همه حسابداران، مدیران مالی، حسابرسان، سرمایهگذاران و سازمان امور مالیاتی برداشت یکسانی از اطلاعات مالی داشته باشن.
یادتون باشه فرقی نمیکنه شما دانشجو و یا کارآموز حسابداری یا حسابرسی باشی، حسابدار، حسابرس، حسابرس ارشد، سرپرست حسابرسی، سرپرست حسابداری، مدیر مالی یا مشاور رسمی مالیاتی، کارشناس رسمی دادگستری، حسابدار رسمی؛ تسلط روی استانداردهای حسابداری ایران یکی از مهمترین مهارتهایی هست که کیفیت تصمیمگیری، گزارشگری مالی و موفقیت حرفهای شما رو ارتقا میده.
توی آکادمی حسابداری علی بنطریف ما به لطف خدای یکتا تلاش میکنیم استانداردهای حسابداری ایران رو به زبانی ساده، کاربردی و همراه با مثالهای عملی به شما عزیزانم آموزش بدیم تا بتونید علاوه بر درک مفاهیم، اونهارو در محیط واقعی کارتون به درستی اجرا کنید.
حب بریم سراغ اصل موضوع؛
❌الان که تیر ماه سال ۱۴۰۵ هست و دارم واستون صحبت میکنم ۳۵ تا استاندارد حسابداری مصوب و لازم الاجرا به همراه هشت فصل مفاهیم نظری گزارشگری مالی داریم (البته این مفاهیم نظری جدید فعلا توی مرحله پیش نویس و نظر سنجی هست) (یادت باشه الان ۹۰ درصد دارن میگن ما ۳۵ استاندارد نداریم؛ ۴۴ تا داریم، این نادرسته عزیزم، استانداردهای حذف شده در بین این ۴۴ تا رو حساب نکنی، میرسی به ۳۵ استاندارد) تا این لحظه استانداردهای جدیدی که توی یه سال اخیر تصویب و منتشر شدن عبارت هستن از؛
- – استاندارد حسابداری ۴۳ “درآمدهای عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان”: این استاندارد از ابتدای سال ۱۴۰۴ لازم الاجرا شده و جایگزین سه تا استاندارد حسابداری ۳ “درآمد عملیاتی”، ۹ “حسابداری پیمانهای بلندمدت” و ۲۹ “فعالیتهای ساخت املاک” شده و واسه شناسایی تمام درآمدهای عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان کاربرد داره،
- استاندارد حسابداری ۱۵″حسابداری سرمایه گذاری ها”: این استاندارد از ابتدای سال ۱۴۰۵ لازمالاجرا شده. مهمترین تغییر به عمل آمده، حذف روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش برای اندازهگیری سرمایهگذاری های جاری سریع المعامله هست و مقرر شده صرفا از روش ارزش منصفانه برای اندازهگیری این سرمایهگذاری ها استفاده بشه،
- استاندارد حسابداری ۴۴ “اجاره ها”: این استاندارد از ابتدای سال ۱۴۰۵ لازمالاجرا شده.
❓ سؤال: آیا لازمه از بین این ۳۵ استاندارد تمام استانداردهای حسابداری رو بلد باشم!؟
✅ پاسخ: خیر به هیچوجه ؛ برو سراغ استانداردهای عمومی و کاربردی تر که توی اغلب واحدهای تجاری و شرکت خودتون کاربرد دارن، مثل
استاندارد ۱، ارائه صورت های مالی
استاندارد ۲، صورت جریانهای نقدی
استاندارد ۴، ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی،
استاندارد ۵، رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری،
استاندارد ۸، حسابداری موجودی مواد و کالا،
استاندارد ۱۱، داراییهای ثابت مشهود،
استاندارد ۱۲، افشا اطلاعات اشخاص وابسته،
استاندارد ۱۳، حسابداری مخارج تأمین مالی،
استاندارد ۱۶، آثار تغییر در نرخ ارز،
استاندارد ۴۳، درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان،
استاندارد ۳۴، رویههای حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات،
((آیا سایر استانداردها اهمیت ندارن؛ قطعأ اهمیت دارن اما کاربرد اونها در صنایع و واحدهای تجاری با اهداف و ماهیت های خاص هست مانند؛
استاندارد ۳۹؛ صورت های مالی تلفیقی،
استاندارد ۳۳؛ مزایای بازنشستگی و…
- اگه شرکت بیمه بودین؛ استاندارد بیمه مهمترینه، اگه تولیدی بودین، استاندارد ۸ مهمترینه، اگه شرکت های عضو گروه بودین، استانداردهای تلفیق، صورت های مالی جداگانه و … مهمترینه، اگه دامپروری و کشاورزی بودین، استاندارد ۲۶ فعالیت های کشاورزی مهمترینه و…،
❓ سؤال: برای یادگیری استانداردها چه روشی رو به کار ببرم؟
✅ پاسخ: روش مرور مداوم و مراجعهای (روشی که خدای یکتا بهم این توانایی رو داد خودم با تکرار و آزمون و تجربه و… یادش بگیرم)، یعنی ابتدا متن خام استاندارد رو بارها مرور کن و درک کن و وقتی توی کارت (کار حسابداری که داری انجام میدی- بستگی داره توی چا ماژولی کار میکنی و دچار چالش شدی) و موضوع تهیه صورتهای مالی دچار چالش شدی دنبال راه حلش توی استانداردها باش، به این صورت که وقتی فرضأ برای داراییهای ثابت شرکتت مخارج سنگینی انجام دادین، به بند مخارج پس از تحصیل استاندارد ۱۱ مراجعه کن کامل راهنمایی میشی که نحوه عمل حسابداری برای این مخارج چی هست، یا دهها مثال دیگه،
توضیح بیشتر این روش؛
✅روش مراجعه ای روشی برای اجرای استانداردهای حسابداری ایران در عمل:
- ابتدا ببین در چه سمت و فیلد کاری هستی (مدیر مالی، کارآموز، حسابدار، حسابدار بهای تمام شده، حسابدار خزانه، و…)
- فهرستی از استانداردهای حسابداری که در ارتباط با فیلد کاریت هستن تهیه کن،
- مطالعهکلی بر استانداردهایی که توی مورد قبلی مشخص کردی داشته باش،
- از این به بعد هر چالشی در نحوه عمل حسابداری موضوع کاریت پیش اومد اون رو در متن استاندارد پیگیری کن و بعد با تحقیق و پرس و جو (از حسابرس و ممیزت و…) و اطمینان اجرا کن،
❓ سؤال: برای یادگیری استانداردها چه منابعی پیشنهاد میشه؟
✅ پاسخ: من هیچ منبعی به شما پیشنهاد نمیدم چونکه ویژگیهای شخصیتی و روحی شما قطعاً با هر کتابی همخوانی نداره و هر کتابی که دیگران به شما معرفی میکنن نمیتونه همیشه و برای همه پاسخگو باشه.
پس چکار کنیم؟
منابع خوب رو گلچین کن و بعد ببین کدوم بیشتر با روحیات و سبک یادگیریت همخوانی داره.
منابع زیر برای یادگیری استانداردها میتونه مناسب باشه:
- مجموعه کتابهای «مروری جامع بر حسابداری مالی» از استاد نوروش
(فوقالعاده تفصیلی و دارای مثالهای تشریحی و جامع، با تستهای مختلف همراه با خلاصه استانداردها) - نشریه ۱۶۰ سازمان حسابرسی
(برای مرور مداوم متن اصلی و خام استانداردها) - مجموعه کتابهای آقای دانیال محبوب
(نکات نسبت به سایر کتابها متفاوتتره و متن اصلی استانداردها همراه با تست ارائه شده و نسبت به کتاب دکتر نوروش، خلاصهتره.)